SPORCU SAĞLIK EKİBİ
Sporcu sağlık hizmetleri ancak bir ekip çalışmasıyla yeterince yapılabilir.
Bu hizmetler; sağlık eğitimini, spor eğitimini, koruyucu sağlık hizmetlerini, tedavi ve rehabilitasyon hizmetlerini içerir.
Çok yönlü yürütülmesi gereken bu hizmetin verilmesinde bir çok sağlık mesleğinden ve hatta diğer mesleklerden yararlanılır.
Bu mesleklerden sporcu sağlığı açısından önde olanları tanıtmaya çalışacağız:
6 yıl temel eğitim veren tıp fakültelerinden hekim olarak mezun olurlar.Daha sonra uzmanlık sınavlarına girerek ilgili tıp dalında eğitimlerini sürdürerek uzman hekim olurlar.
Sporcu sağlığı ekibinde yer alan uzman hekimler ihtiyaca göre birçok tıp dalından olabilir. Bununla beraber esas olarak; spor hekimi, kulüp hekimi, ortopedist v.b uzmanların teşhis ve tedavi hizmetleri söz konusudur.
Dünya da ve ülkemizde spor hekimi eğitimi farklılıklar göstermektedir.
ABD’de spor hekimliği tıp fakültesinden sonra alınan bir uzmanlık değildir.Spor Akademileri içindeki, Spor Hekimliği Yüksek Okullarından 5 yıl süreli bir eğitimden sonra spor hekimi unvanı alarak mezun olurlar.
İtalya, Fransa ve Belçika da temel tıp eğitiminden sonra 2-3 yıl lisans üstü çalışmalarla kazanılan bir uzmanlıktır.
Almanya da tıp fakültelerinde spor hekimliği dersleri vardır.Bununla beraber çeşitli kurslara katılan hekimler bir program çerçevesi sonunda bu unvanı kullanabilirler.
İngitere de ayrı bir uzmanlık olarak spor hekimliği yoktur.6 aylık sürekli bir eğitim ile diploma alırlar.
Türkiye de ise 1983 yılından sonra direk alınan bir uzmanlık olmamıştır. Ortodpedi, fizyoloji, fiziatristlik unvanlarından sonra bir yıllık eğitimle alınan bir uzmanlık olmuştur. Ancak günümüzde, temel tıp eğitiminden sonra 4 yıl uzmanlık eğitimi sonrasında, spor hekimi unvanı alınmaktadır.
Fiziksel ve zihinsel uygunluğun korunması
Sakatlık ve hastalıkların tanı ve tedavisi
Mediko-biyolojik ölçme ve değerlendirme
İzleme
Koruyucu olarak egzersizler
Tedavi edici egzersizler
Bireysel
Çevresel
Türkiye Spor Hekimleri Derneği
Kaynak: "Prof.Dr. Emin Ergen ‘’Spor Hekimliği’’MEGSB yayını no:29 Ankara,1986."
Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksek Okullarından mezun olmak gerekir. Ancak, 4 yıllık bir lisans eğitimi sonunda Fizyoterapist unvanı alınabilir.
Spor Fizyoterapisti unvanı için ise lisansüstü programlara devam edilerek uzmanlaşılır.
Spor fizyoterapisti; sporcuyu değerlendirir, sahada ilkyardım ve ön tedavi yöntemlerini uygular, sporcu sağlık eğitimi verir, sakatlanmalara karşı önlem almasında ve oluşabilecek sakatlıkların tedavi ve rehabilitasyonunda aktif olarak hizmet verir.
Spor fizyoterapistlerinin uğraşı alanları:
Toplumu egzersiz ve sporun yararları konusunda bilgilendirmek, spor yapma alışkanlığının ve sağlık bilincinin yayılmasını sağlamak.Sporcu sağlığı konusunda kamuoyunu, aileleri, sporcuları, hakemleri, antrenörleri ve masörleri bilgilendirmek.
Sahalarda ilkyardım ve ön tedavi yöntemlerini uygular.Gerekliyse sporcunun sağlık kuruluşuna sevkini sağlar.
Sporcuyu yaptığı sporun riskleri konusunda bilgilendirerek, koruyucu spor malzemelerinin doğru şekilde kullanılmasını sağlar.Daha önce sakatlık geçirmiş sporcunun her türden koruyucu destekleyici malzemesini tatbik eder.
Sakatlanmış sporcuya fizik tedavi uygular.Sakat sporcunun egzersiz programlarını düzenler ve uygulatır.
Fizyoterapistlerle ilgili meslek örgütleri:
www.fizyoterapist.com
www.physio-europe.org
www.wcpt.org
Kaynak: "Prof.Dr.Nevin Ergun ‘’Spor Fizyoterapisti Kimdir?’’Hacettepe Üniversitesi FTR.Y.O"
4 yıl lisans eğitimi veren Beslenme ve Diyetetik bölümlerinden mezun olunarak, diyetisyen unvanı alınır.İnsan metabolizmasının sağlıklı çalışması ve hastalıklarda beslenme programlarıyla ilgili lisansiyerlerdir.
Spor da beslenme önemli bir konudur.Diyetisyenler sporcu diyet programlarını düzenlerler.Kilo alma, kilo verme konusunda yardımcı olurlar.
Diyetisyenlerin uğraşı alanları:
Sporcuları doğru beslenmenin önemi konusunda eğitirler.
Yapılan sporu ve antrenman programlarını gözeten diyet planlamak ve hazırlanmasını denetlemek.
Türkiye Diyetisyenler Derneği
Eğitim fakültelerinin psikoloji bölümlerinden 4 yıllık bir lisans eğitimi sonucunda psikolog olarak mezun olurlar.
Psikologların uğraşı alanları:
Çoğunlukla genç kesimden olan sporcuların günlük sorunlarında danışmanlık yaparlar
Karşılaşmalara hazırlanmada, kondisyonu artırabilecek psikolojik yöntemleri kullanır.
Psikologlarla ilgili meslek örgütleri:
Türk Psikologlar Derneği
Türkiye de masörlük unvanı kurslarla alınır.Temel olarak iki tip kurs mevcuttur.
Milli Eğitim Müdürlükleri, Halk Eğitim Merkezlerinin açtığı masör yetiştirme kursları 100 saat civarındadır.Okuma yazması olan herkesin katılabileceği kurslardır.Amatör kulüplerde ve turizm merkezlerinde çalışırlar.
Özel masör kursları yine Milli Eğitim Müdürlüklerinin denetiminde olmak üzere ticari amaçlı olarak faaliyet gösterirler.Kurs saatleri duruma göre farklıdır.
GSGM Eğitim Dairesinin açtığı spor masörlüğü kursları 100 saattir.Kursa katılmak için lise mezuniyeti şartı aranır.Dönemler halinde masör seminerleri yapılır.Profesyonel futbol takımlarında çalışabilmek için bu belge istenir.
Masörlerin uğraşı alanları:
· Hazırlık masajı
Sporcuların antrenman ve maçlardan önce pasif ısınmaları ve motivasyonlarını sağlamak için daha çok uyarıcı bir masaj uygularlar.
Antrenman ve maçlardan sonra sporcunun daha kolay toparlanması için dinlendirme masajı yaparlar.
Masörlerle ilgili meslek örgütleri:
Masör ve Spor Masörleri Birliği Derneği